O tym, że edukacja przyrodnicza jest źle prowadzona, chyba się  już  wszyscy przekonali. Nie mam na myśli tylko tych młodych debili terroryzujących ludzi użyciem cyjanopanu. Wystarczy spojrzeć na dossier kadry kierowniczej Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz ich dokonania. Żadne z tego grona nie mogłoby objąć najniższego stanowiska specjalisty w parku krajobrazowym lub narodowym, bo nikt nie spełnia warunków oczekiwanego wykształcenia. Nie ma ono znaczenia, by objąć stanowisko ministra lub wiceministra. No cóż, nie spełnia pan warunków by być strażnikiem przyrody, ale mamy wolną tekę ministra, bierze pan? Szczęśliwie nikt w obecnej koalicji nie ma nazwiska Wojnowski, bo skoro Zielińska do środowiska, to ten pierwszy do … strach pomyśleć. Obśmiewanie nazwisk jest ponoć płytkie, ale poszukując naiwnie jakiejkolwiek kompetencji, możemy być pewni, że odnajdziemy jedynie niekompetencję. Pomiędzy tym przyklejonym do asfaltobetonu i tym do stołka nie ma żadnej różnicy zdolności umysłowych, które pozwalają człowiekowi poznawać, rozumieć, myśleć racjonalnie i rozwiązywać problemy. Pomiędzy tym przyklejonym do asfaltu i do stołka jest jeszcze szereg stanowisk pośrednich …

Niedawno, towarzyszyłem wycieczce do wrocławskiego zoo. O, nie była to grupa przypadkowa, ale sami finaliści ogólnopolskiego konkursu wiedzy o przyrodzie. Były to dzieci, wraz z nauczycielami, które pokonały trudne etapy eliminacji w klasie, szkole, gminie itd., i wreszcie dotarły do finału. Jedną z wielu atrakcji finałowego spotkania w dolnośląskiej stolicy była wspomniana wycieczka, ale i w tym wypadku wyjątkowa - mieliśmy zwiedzać podziemia Afrykarium.

Zaraz po wejściu przywitała nas, w wielkiej sali kinowej, pani dyrektor ogrodu zoologicznego. Żadna zewnętrzna oznaka – garbaty nos, miotła, wysoki kapelusz – nie zdradzała by była to potomkini jakieś bajkowej postaci porywającej rodzicom dzieci. A jednak pani, tuż po wstępnych ceregielach i ekomorałach, wspomniała, że tylko w młodzieży odnajduje przyszłość planety. Będąc w wieku „gabryielowym” poczułem się trochę nieswojo. Bez oświeconych młodych Ziemia zginie. Ani oświecony, ani młody -  zostałem zbędnym balastem, co zaraz miało się okazać. Następnie, wiedźma, z niekontrolowanymi przejawami dyskryminacji ludzi starszych, rzuciła klątwę na całe, ciemne społeczeństwo. Gdy już mdliło od cukru i piernika z jej chatki,  oddała nas wreszcie w ręce jakiegoś swego sługi.      

Był to osobnik zaczynający się od dredów na górze, poprzez koszulkę i shorty khaki, a zakończony sandałami. Żeby było jasne, naprawdę - nie mam nic przeciwko sandałom, ale po kimś takim nie możecie się spodziewać, że powie: „- od czasów wielkiej rewolucji przemysłowej, nigdy w przyrodzie nie było tak dobrze jak teraz; ludziska radujmy się, bo to co zrobiliśmy przez ostatnie dekady, to prawdziwa zielona rewolucja”.  Za skarby tego nie powie, no chyba, że duże. Co najwyżej dowiecie się, a tak właśnie było, że jesteście cząstką biomasy gatunku, która przewyższa masę jakikolwiek innego gatunek z tej gromady zwierząt. I to jest argument abyście się zawstydzili. Być może jest to dobra motywacja do odstawienia smacznych „Grześków”, ale nie dla mnie. Nie odstawię wafli w czekoladzie, by słonie  i walenie przybrały na wadze. Uodporniłem się też na trupi jad odgrzewanych, depopulacyjnych kotletów, rodem z lat 60. I 70. ubiegłego wieku. Pamiętam zabójczy argument red. Michalkiewicza, który dążył do konkretu, zadając pytanie - od kogo zaczynamy?

Według archetypicznego wzorca ekologizmu, udrapowanego w dredy i khaki, ponosicie także winę za globalne ocieplenie i zanieczyszczenie, zakwaszenie oceanów, mikro i makro plastiki na plażach itd., itd., a wreszcie za wymieranie, które w historii Ziemi nie miało tak wielkiej skali i tempa jak obecnie. Te brednie trochę podniosły mi ciśnienie, ale nie tyle bym zdążył  przed prelegentem je upuścić. Ten już zdołał wejść, na pełnej petardzie, w uzasadnienie potrzeby swojego istnienia. Otóż gdyby nie zoo,  pani dyrektor, on i cała brać zatrudnionych na całym świecie w ogrodach zoologicznych, to już dawno byłoby po niektórych pingwinach, antylopach, małpach i innych takich. Nie wiem czy młodzież to wiedziała, ale po tym jak archetyp zrobił z ich rodziców morderców dzikiej przyrody, jak już wyssał z dzieci całą niewinność, jak nałożył na nich problemy dorosłych, to dopiero na końcu pokazał im ścieżkę do chatki swojej mistrzyni. Już żaden Jaś i Małgosia nie chcieli być jak ich barbarzyńscy rodzice, dziadkowie i pradziadkowie, których biomasa była i jest odpowiedzialna za usuwanie drzew na Sumatrze i Borneo. Wszyscy chcieli ratować planetę dla orangutanów, każdy chciał zostać wolontariuszem w ogrodzie zoologicznym. A przynajmniej tak mi się wydawało.

Po tej huśtawce emocji przeszliśmy korytarzami do podziemi oceanarium, chyba ciągle największego w Polsce. Po drodze mijaliśmy słodkie pingwiny przylądkowe, a to pluskające w wodzie, a to wyskakujące na brzeg, a to nieporadnie człapiące po brzegu i wystawiające ciemne grzbiety na słonce. Większość dzieci przykleiła się do szyb akwarium niczym gąbki, ale przewodnik zgarnął wszystkich w klimatyzowane i sterylne piwnice Afrykarium. Po drodze, zacząłem się zastanawiać czy w którymś z krajów czarnego lądu jest jakieś „Europarium”, w którym przetrzymywane są gatunki z Europy, po to, by tubylcy mogli zapoznać się z fauną i florą Polski, do której przerzucają ich organizacje pozarządowe i państwowe służby z Niemiec. Może znalazło by się miejsce na tym ogromnym kontynencie, gdzie można by umieścić wilka, łosia, mniszkę śródziemnomorską i norkę europejską, by ich reprezentacja mogła wspierać finansowo zabiegi ochrony przyrody na wyższych szerokościach geograficznych? Byłby to prawdziwie interkontynentalny  unijny socjalizm – my wspieramy was, a wy nas, a razem sięgamy Himalajów moralności, na pohybel reszcie biomasy. Niestety łoś, z mordą jakby był ciągle po „trawie”, nie jest tak sympatyczny jak małe pingwiny i nie da się nim zbałamucić somalijskie dzieci – jeśli jeszcze takie żyją.

Pompy, filtry, sprężarki odsalacze i dosalcze, rury, przewody, automaty, roboty i komputery, chłodnie, grzałki, zasilacze itd. – kto nie był w podziemiach oceanarium, ten nigdy nie pojmie dlaczego cena gałki lodów w zoo może oszołomić. Nie wystarczą dzierżawy, mecenat, sponsoring, ani granty, dopłaty państwowe i miejskie, i co byśmy tam nie wymyślili. Każdy wie, że nowoczesne zoo, to nie jest krata z drutu zbrojonego i odpady z fermy dla upośledzonego, dużego kota. Dopiero tutaj widać ile energii i ile nakładów trzeba poświęcić, by sztuczny ekosystem mógł sprawnie funkcjonować. Niestety, niewielu może to zobaczyć, bo rzadko kiedy mogą tu wejść zwiedzający.

Nie sadzę, by młodzi ekolodzy z mojej wycieczki, których nikt morduje, jak ich rówieśników z Rogu Afryki, zauważyli jak energochłonną maszyną jest przyroda. Nie wpadł na to nasz przewodnik – widać kora mózgowa, to nie pofałdowane dredy. A przecież możnaby wykorzystać ten element do rozumnego, a nie emocjonalnego nauczania. Przypominam sobie, że na jednej ze ścieżek edukacyjnych w Niemczech, tych zachodnich, widziałem wielką dębową kłodę, na której zaznaczono nie tylko roczne przyrosty drewna, ale także jej rynkową cenę. Wiedzieliście coś takiego u nas? – wątpię. I dlatego u nas leśnictwo ma teraz chronić drzewa i promować Owsiaka. Tymczasem przy kłodzie w Niemczech następowało gwałtowne i zaskakujące zderzenie z ekonomią ekologii. Niedowierzano cenie, a mało kto patrzył na słój przyrostu drewna, w roku urodzenia jakiegoś Bismarcka.

Najsilniejsze motywacje, w ochronie przyrody, nie są emocjonalne, ale ekonomiczne, co najszybciej pojęli, w swoisty sposób, grantożercy. Wszak jedną emocją można przecież usunąć drugą. Chcecie dowodu? Proszę bardzo. Po zwiedzeniu wszelakich ustrojstw, podtrzymujących życie w sztucznej biosferze Afrykarium, weszliśmy w sektor przygotowania karmy dla zwierząt. Nieprzesadny zapach jaki tam panował, który trudno nazwać smrodem, powalił w półomdleniu połowę przyszłych ekologów. Tylko dwie ćwierci ocalałych odważyło się wejść do pomieszczeń obróbki żarcia dla „słodkich” pingwinów. Pierwsza z tych ćwierci zajrzała nieopatrznie do worków z rybimi flakami, z których robi się galaretkę dla monochromatycznych maluchów. Cud, że nie legli pokotem na lśniące kafelki podłogi. Ocalała ćwierć zwróciła się ku blatom i misom zlewozmywaku, gdzie spoczywały pofragmentowane ryby. I już żaden nie chciał być wolontariuszem Skippera, Rica, Szeregowego, no i oczywiście Kowalskiego. Z domku czarownicy dobiegł wrzask, a jej służce rozprostowało dredy. Lęk wyparła rzeczywistość, a zaklęcia przestały działać.    

Dzieci w norweskich przedszkolach patroszą ryby. Chodzą w kaloszach i sztormiakach w największe ulewy. Łapią żaby, motyle i katar. I to się ponoć nazywa nowoczesną edukacją ekologiczną, a przecież  przedszkolaki robią wszystko to, co zapewne robiliście w waszym dzieciństwie, tyle że sami i poza przedszkolem i szkołą. Nawet jeśli mieszkaliście w mieście, to nie byliście straszeni edukacją przyrodniczą, a co najwyżej bombą neutronową i pociskami jądrowymi Pershing i SS-20. Michał Sumiński w „Zwierzyńcu” naśladował ptaki. „Z kamerą wśród zwierząt” przechadzali się Gucwińscy. No i był jeszcze Tony Halik. Nikt z nich nie nakłaniał, abyście pomiatali rodzicami i dziadkami, a jeśli tego spróbowaliście, to dostaliście po tyłku. Ktoś powie, że czasy i okoliczności się zmieniły. I to prawda. Świadectwem tego jest to, że nie ma już żadnej różnicy pomiędzy ćwokiem zlepionym z asfaltem i ministrem. Jeden może być drugim - taki osiągnęliśmy poziom w nauczaniu. Na początek, by to zmienić, dajmy Jasiowi Małgosi połowić ryby bez nadzoru dorosłego z PZW. Choćby tylko w letnie wakacje.  

 

 

     

---

tagi: ekologizm  edukacja przyrodnicza  ogrod zoologiczny 

	Greenwatcher
	30 lipca 2025 07:47

29     2215    20 zaloguj sie by polubić